UGent
Portaal Wadisda? Ecosocialisme Actief! Documenten Contact

Ecosocialisme, een project dat tegelijk rood en groen is

Het klimaat verandert, de biodiversiteit gaat verloren, soorten sterven uit. Zure regen, pesticiden in het voedsel, kanker, allergieën en andere ziektes zijn ons deel. De ecologische crisis tast de wortels van de beschaving aan. Het gaat hier niet om een crisis van het ‘milieu’ of van de natuur, maar van de maatschappij en hoe die zich verhoudt met het ecosysteem waarvan ze deel uitmaakt. Een maatschappij die enkel gericht is op winst kan niet anders dan de cycli van de natuur verstoren. Als we aan het huidige ritme voort produceren en consumeren, hebben we meerdere planeten nodig. Een tijdlang kunnen we met een te grote voetafdruk voortleven, maar de ecologische crisis zal snel terugslaan. Oneindige groei in een eindige planeet is simpelweg onmogelijk.

Soms zegt men wel eens dat de ecologische crisis ons allemaal treft, en dat we allemaal in hetzelfde bootje zitten. Maar zoals gewoonlijk vallen de slachtoffers vooral in het globale zuiden (overstromingen, orkanen, hongersnood, ziektes…). Zelfs in het ‘ontwikkelde’ noorden zijn het vooral gewone en arme mensen die ziek worden omdat ze goedkoper voedsel vol pesticiden eten, of dichtbij uitstotende fabrieken wonen. De ecologische crisis is dus ook een sociale kwestie. Meer zelfs, de huidige milieupolitiek (emissiehandel, ecotaksen, biobrandstoffen…) dreigt de sociale ongelijkheden nog te vergroten. Daarenboven worden individuele consumenten met de vinger gewezen als schuldigen. Maar wat voor zin heeft het je individuele gedrag te veranderen, als het systeem blijft doordraaien? De meerderheid van de bevolking zullen we enkel kunnen winnen voor een ecologische omwenteling als de sociale en ecologische strijd samen gaan tegen een op hol geslagen economisch systeem.

De milieuramp aanpakken vergt een project van echte maatschappijverandering, dat tegelijk rood en groen is. Het socialisme van de 20ste eeuw was vaak even goed gericht op ongebreidelde groei, technologisch optimisme en de beheersing van de natuur. In de 21ste eeuw is daarom een ecosocialisme nodig: een maatschappij die produceert en consumeert volgens de behoeften van de mensen, en de grenzen van het ecosysteem respecteert.

Een maatschappij die er welbewust voor kiest om vervuilende praktijken te weren, de auto te vervangen door gratis openbaar vervoer, lokaal aan voedselvoorziening te doen. Zo’n project veronderstelt democratische controle op de economie, een echte bewustzijnsrevolutie, en drastische sociale herverdeling.