|
Ecosocialisme, een project dat
tegelijk rood en groen is |
|
Het klimaat verandert,
de biodiversiteit gaat verloren, soorten sterven
uit. Zure regen, pesticiden in het voedsel, kanker,
allergieën en andere ziektes zijn ons deel. De
ecologische crisis tast de wortels van de beschaving
aan. Het gaat hier niet om een crisis van het
‘milieu’ of van de natuur, maar van de maatschappij
en hoe die zich verhoudt met het ecosysteem waarvan
ze deel uitmaakt. Een maatschappij die enkel gericht
is op winst kan niet anders dan de cycli van de
natuur verstoren. Als we aan het huidige ritme voort
produceren en consumeren, hebben we meerdere
planeten nodig. Een tijdlang kunnen we met een te
grote voetafdruk voortleven, maar de ecologische
crisis zal snel terugslaan. Oneindige groei in een
eindige planeet is simpelweg onmogelijk.
Soms zegt men wel eens dat
de ecologische crisis ons allemaal treft, en dat we
allemaal in hetzelfde bootje zitten. Maar zoals
gewoonlijk vallen de slachtoffers vooral in het
globale zuiden (overstromingen, orkanen,
hongersnood, ziektes…). Zelfs in het ‘ontwikkelde’
noorden zijn het vooral gewone en arme mensen die
ziek worden omdat ze goedkoper voedsel vol
pesticiden eten, of dichtbij uitstotende fabrieken
wonen. De ecologische crisis is dus ook een sociale
kwestie. Meer zelfs, de huidige milieupolitiek
(emissiehandel, ecotaksen, biobrandstoffen…) dreigt
de sociale ongelijkheden nog te vergroten.
Daarenboven worden individuele consumenten met de
vinger gewezen als schuldigen. Maar wat voor zin
heeft het je individuele gedrag te veranderen, als
het systeem blijft doordraaien? De meerderheid van
de bevolking zullen we enkel kunnen winnen voor een
ecologische omwenteling als de sociale en
ecologische strijd samen gaan tegen een op hol
geslagen economisch systeem.
De milieuramp aanpakken
vergt een project van echte maatschappijverandering,
dat tegelijk rood en groen is. Het socialisme van de
20ste eeuw was vaak even goed gericht op
ongebreidelde groei, technologisch optimisme en de
beheersing van de natuur. In de 21ste
eeuw is daarom een ecosocialisme nodig: een
maatschappij die produceert en consumeert volgens de
behoeften van de mensen, en de grenzen van het
ecosysteem respecteert.
Een maatschappij die er
welbewust voor kiest om vervuilende praktijken te
weren, de auto te vervangen door gratis openbaar
vervoer, lokaal aan voedselvoorziening te doen. Zo’n
project veronderstelt democratische controle op de
economie, een echte bewustzijnsrevolutie, en
drastische sociale herverdeling.
|
|
|